Sit-i Dynamic Chair



Dynamisch zitten binnen revalidatie

Voorwaarden voor motorisch herstel zonder behandelclaims

Verdieping · Sit-i Dynamic Chair, Sit-i Pro & Sit-i Academy

Inleiding

Binnen revalidatiecontexten ligt de nadruk steeds vaker op actief herstel, zelfmanagement en het herwinnen van vertrouwen in bewegen. Tegelijkertijd bestaat er behoefte aan veilige, laagdrempelige contexten waarin beweging mogelijk is zonder directe belasting, prestatiedruk of therapeutische sturing.

Dynamisch zitten kan binnen dit kader worden gezien als een ondersteunende omgeving waarin voorwaarden voor motorisch herstel aanwezig zijn, zonder dat sprake is van behandeling of therapie. Dit artikel beschrijft dynamisch zitten als context binnen revalidatie, gebaseerd op bewegingswetenschappelijke inzichten. De focus ligt nadrukkelijk niet op effectclaims, maar op het creëren van omstandigheden die aansluiten bij hedendaagse principes van motorisch leren en herstel.

Revalidatie als leerproces

Moderne revalidatie wordt steeds vaker benaderd als een leerproces, niet uitsluitend als een herstelproces. Het doel is niet alleen symptoomreductie, maar het verbeteren van functionele organisatie, aanpassingsvermogen en zelfvertrouwen in bewegen.

Van Dieën et al. (2019) beschrijven dat veranderingen in motorische controle een belangrijk aspect zijn van herstel, maar dat deze veranderingen sterk contextafhankelijk zijn. Dat betekent dat waar en hoe iemand beweegt minstens zo belangrijk is als wat iemand doet. Variatie, veiligheid en herhaalbaarheid zijn daarin essentiële voorwaarden.

Lage belasting, hoge informatiewaarde

Zittende contexten belasten het lichaam minder dan staan of lopen. De krachten op gewrichten, spieren en bindweefsel blijven relatief laag, waardoor bewegen mogelijk is zonder dat er veel kracht of uithoudingsvermogen nodig is. Dit maakt zitten geschikt voor situaties waarin het lichaam nog kwetsbaar is of voorzichtig moet worden belast.

Tegelijkertijd blijft het lichaam veel informatie ontvangen. Veranderingen in druk, kleine bewegingen van het bekken en verschuivingen in balans worden continu waargenomen door het zenuwstelsel. Deze zintuiglijke informatie helpt het lichaam om opnieuw te voelen hoe het zich organiseert en hoe stabiliteit ontstaat.

Daarom kan dynamisch zitten worden ingezet als:

  • een observatiecontext binnen revalidatie;

  • een leercontext om beweging opnieuw te ervaren;

  • een overgangsfase tussen rust en meer belastende activiteiten.

Belangrijk is dat dynamisch zitten geen oefenvorm vervangt. Het introduceert een andere kwaliteit van zitten, waarin bewegen mogelijk is zonder te forceren.

Dynamisch zitten versus passief zitten

Passief zitten wordt vaak geassocieerd met inactiviteit en langdurige fixatie. Dynamisch zitten verschilt hiervan doordat microbewegingen worden toegestaan en niet worden tegengehouden.

Deze microbewegingen dragen bij aan:

  • behoud van proprioceptieve input;

  • spreiding van belasting over tijd;

  • behoud van bewegingsvariatie.

Onderzoek laat zien dat variatie in houding en beweging een belangrijke rol speelt in adaptief gedrag en motorische controle (Stergiou & Decker, 2011). Dynamisch zitten faciliteert deze variatie zonder actief te trainen.

Motorische controle en zelforganisatie

Herstel van motorische controle betekent niet dat het lichaam moet terugkeren naar één ideale of ‘juiste’ houding. In plaats daarvan gaat het om het opnieuw leren variëren, aanpassen en reageren op wat de situatie vraagt. Motorische controle is daarmee geen vast eindpunt, maar een dynamisch proces.

Zelforganisatie speelt hierin een centrale rol. Het bewegingssysteem kiest voortdurend oplossingen op basis van wat mogelijk is binnen de grenzen van belastbaarheid, context en eerdere ervaring. Wanneer beweging niet wordt afgedwongen, kan het lichaam zelf ontdekken welke strategieën werken en welke minder passend zijn.

Dynamisch zitten kan dit proces ondersteunen doordat het beweging toelaat zonder te sturen. Binnen een veilige, laagbelaste context krijgt het lichaam de ruimte om variatie opnieuw te ervaren en te gebruiken. Stergiou en Decker (2011) beschrijven deze variabiliteit als een noodzakelijke voorwaarde voor adaptief gedrag. Binnen revalidatiecontexten kan dynamisch zitten zo bijdragen aan het geleidelijk herintroduceren van bewegingsvariatie, binnen veilige grenzen.

Het bekken als schakel in herstel

Zoals in eerdere artikelen besproken, fungeert het bekken als een belangrijk regelgebied voor houding en balans. In zit kan bekkenbeweging subtiel worden verkend en herontdekt, zonder grote externe belasting.

Dit maakt het bekken een logisch aangrijpingspunt voor:

  • observatie van bewegingsstrategie;

  • het herkennen van voorkeurspatronen;

  • begeleiding gericht op organisatie in plaats van correctie.

Sit-i Dynamic Chair als ondersteunende context

De Sit-i Dynamic Chair is ontworpen om beweging rond het bekken toe te staan binnen een stabiel kader. Binnen revalidatiecontexten kan de stoel worden ingezet als:

  • observatie-instrument;

  • leeromgeving;

  • overgangscontext binnen herstel.

Sit-i corrigeert niets en doet geen therapeutische claims. De stoel creëert een bewegingsvriendelijke omgeving waarin herstel kan plaatsvinden volgens de mogelijkheden van de gebruiker, onder professionele begeleiding.

Sit-i Pro: volgen zonder sturen

Met Sit-i Pro kan bewegingsgedrag over tijd worden gevolgd, zonder normatieve beoordeling. Bewegingsdata kan veranderingen in variatie, voorkeur en stabiliteitsstrategie zichtbaar maken.

Cruciaal is dat deze data beschrijvend blijft en altijd wordt geïnterpreteerd binnen context en professionele expertise. Sit-i Pro ondersteunt inzicht, maar vervangt geen klinisch oordeel of behandelplan.

Positionering binnen zorg en beleid

Binnen Nederlands zorg- en preventiebeleid (RIVM, VWS) wordt steeds meer nadruk gelegd op zelfredzaamheid, bewegen binnen mogelijkheden en het voorkomen van langdurige inactiviteit.

Dynamisch zitten past binnen deze visie als ondersteunende maatregel, niet als behandeling. Het sluit aan bij een bredere verschuiving van passieve naar actieve benaderingen van herstel en preventie.

Academy-context: grenzen en mogelijkheden

Binnen de Sit-i Academy (Flow en Expert) wordt dynamisch zitten binnen revalidatie besproken met nadruk op:

  • indicaties en contra-indicaties;

  • professionele afbakening;

  • ethisch gebruik zonder overselling of beloftes.

Dit versterkt vakbekwaamheid en voorkomt onterechte verwachtingen bij cliënten of patiënten.

Conclusie

Dynamisch zitten kan binnen revalidatiecontexten worden gezien als een ondersteunende omgeving waarin voorwaarden voor motorisch herstel aanwezig zijn. Door lage belasting te combineren met rijke sensorische feedback ontstaat een context waarin leren, aanpassing en zelforganisatie mogelijk zijn.

Sit-i en Sit-i Pro bieden hierbij geen behandeling, maar een hulpmiddel dat past binnen hedendaagse inzichten over herstel, variatie en professioneel handelen.

Referenties

  1. Stergiou, N., & Decker, L. M. (2011). Human movement variability, nonlinear dynamics, and pathology: Is there a connection? Human Movement Science, 30(5), 869–888.
  2. van Dieën, J. H., Reeves, N. P., Kawchuk, G., van Dillen, L. R., & Hodges, P. W. (2019). Motor control changes in low back pain. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 49(6), 370–379.
  3. Davidson, J. M., & Callaghan, J. P. (2025). A week-long field study of seated pelvis and lumbar spine kinematics during office work. Applied Ergonomics, 104374.
  4. RIVM. (z.d.). Bewegen, zelfredzaamheid en herstel binnen zorg en preventie. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
  5. RIVM. (2024). Public Health Foresight Study 2024: Choosing a healthy future [PDF]. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

De verdieping vormt de inhoudelijke basis van de Sit-i Academy.

In de Academy worden deze inzichten verder verkend, toegepast en besproken
~kennis die met je meebeweegt.

Spark · Flow · Expert

← Terug naar verdieping